از پیشینه این نوع برخورد با قرآن اطلاع چندانی در دست نیست، ولی از آنجا که سیوطی در کتاب الاتقان فی علوم القرآن به این موضوع پرداخته، میتوان دریافت که این موضوع چندان غریب نبوده. با این حال توجه جدی به این موضوع در دهه هفتاد میلادی، با ادعاهای رشاد خلیفه آغاز شد. او ادعا کرد که نظمی رادر قرآن کشف نمودهاست که ویژگی خاص قرآن بوده و یکی از بزرگترین وجوه اعجاز آن به شمار میرود.
کشف رابطه ریاضی در قرآن، موجب گردید که برخی از پژوهشگران مسلمان برای کشف اسرار و رموز بیشتری از قرآن به آمارگیری از تعداد حروف و کلمات قرآن بپردازند. برخی از شاگردان یا پیروان رشاد، چون «عبدالله آریک» با چاپ کتابی، نظریات او را در باب «عدد نوزده» تکمیل نمودند. با اینحال برخی دیگر از اندیشمندان اسلامی نیز بودند که به طرح نظریات جدید ریاضی و مستقل از رشاد پرداختند.
پس ازآنکه رشاد خلیفه، نظریاتش را بسط داد، با استفاده از همان نظریه ریاضی، دو آیه آخر از سوره توبه در قرآن را تحریفشده و افزوده شده دانست،۱۲ و نهایتاً ادعا نمود خداوند او را رسول میثاق نموده است و نام او در قرآن کد شده است. خلیفه همچنین از سایر متون مذهبی در کنار قرآن مثل «سنت پیامبر» و «احادیث» به عنوان منابع جعلی نسبت داده شده به محمد و در تضاد با قرآن، یاد کرد و کشف واقعیت این متون و آموزههای جعلی را از وظایف رسالت خویش دانست.۳ .۴ این امر موجب شد تا محققین اسلامی شروع به نقد نظریه رشاد و دیگر همکاران و پیروان نظریات او نموده و ادعاهای وی را انکار کنند.۵
جدای از درستی یا نادرستی، نظریات ریاضی در حیطه قرآن قابل بررسی و تامل است. بخصوص آنکه در این میان، نظریات دیگری پدید آمدند که اگرچه از دیدگاه ریاضی به قرآن پرداختهاند اما کاملاً مستقل از نظریه رشاد و عدد ۱۹ وی بودهاند، از آن جمله میتوان از مهدی بازرگان، نام برد که تاکنون نظریهاش مورد تعرض جدی مخالفان واقع نشدهاست.۶
نظریه رشاد خلیفه
در سال ۱۹۷۲(میلادی) میلادی رشاد خلیفه مقالهای منتشر کرد بنام «عدد۱۹، معجزه عددی در قرآن» و پس از آن در کتاب خود۷ نظریه خود، مبنی بر کشف یک رابطه ریاضی در تعداد سورهها، آیهها، کلمات و حروف کتاب قرآن را رونمایی کرد. او انگیزه خود را اثبات اعجاز و غیر بشری بودن قرآن خواند تا بدین ترتیب اثبات کند که قرآن همانند انجیل نوشته دست بشر نیست و انشای خداوند است.
وی ادعا نمود که با استفاده از رایانه ارتباط عددی ویژهای را در متن قرآن یافتهاست که با عدد ۱۹ مذکور در سوره۷۴ (مدثر) ارتباط دارد. حروف مقطعه یکی دیگر از اساس نظریه اوست.
او در شروع کار خود تعداد حرف «ق» را در دو سورهای که با این حرف از حروف مقطعه شروع میشوند (سورههای «شوری» و «ق») را بررسی نمود که نتیجه بررسی او این بود که تعداد این حرف در هر دو سوره یکسان و ۵۷ بار تکرار شدهاست، یا به عبارتی مجموعاً ۱۱۴ بار در دو سوره که این عدد با تعداد سورههای قرآن برابر است. از طرفی برابر بودن مقدار ابجدی کلمه «مجید» (که صفت قرآن در همان ابتدای سوره «ق» است) با عدد ۵۷ و برابر بودن تعداد تکرار کلمه «قرآن» در کل سورههای قرآن با این عدد، عقیده او را به وجود یک رابطه ریاضی در قرآن تقویت نمود.۸
رشاد به آیات ۱۹ تا ۲۱سوره مطففین استناد میکند و آن را اینگونه ترجمه میکند {{{۱}}} (ترجمه: کتابی است که با اعداد بنا شده*تا بوسیله کسانی که به من نزدیک هستند مشاهده شود)[مطففین - ۲۱-۲۰]۹۱۰
برخی جزئیات نظریه
رشاد خلیفه کد ریاضی قرآن را از ساده تا بسیار مشکل دسته بندی میکند و میگوید:
حقایق ساده مشاهداتی است که بدون هیچ وسایلی میتوان آنها را بررسی کرد. حقایق پیچیده به کمک ماشین حساب یا کامپیوتر قابل رویت است. بررسی حقایق زیر به هیچ وسیلهای احتیاح ندارد، اما خواهشمند است بخاطر داشته باشید که همه اینها به متن عربی اصلی اشاره دارد.۸
1. اولین آیه (۱:۱)، معروف به "بسم الله، شامل۱۹ حرف است.
2. قرآن دارای ۱۱۴ سورهاست که میشود۱۹x۶.
3. مجموع آیات در قرآن ۶۳۴۶ است که میشود۱۹x۲۳۴.
[۶۲۳۴ آیه شماره گذاری شدهاست و ۱۱۲ آیه (بسم الله) شماره گذاری نشدهاست که میشود ۶۲۳۴ =۱۱۲+۶۲۳۴] توجه کنید که ۶+۴+۳+۶ میشود۱۹
1. بسم الله ۱۱۴ مرتبه تکرار شدهاست، با وجود غیبت مرموز آن در سوره ۹ (درسوره ۲۷ دو بار تکرار شدهاست) و ۱۱۴ = ۱۹x۶
2. از غیبت بسم الله در سوره ۹ تا بسم الله اضافی در سوره ۲۷، دقیقا۱۹ سورهاست.
3. مجموع شماره سورهها از ۹ تا ۲۷ (۲۷+۲۶+......+۱۲+۱۱+۱۰+۹) = ۳۴۲ یا ۱۹x۱۸
4. این مجموع (۳۴۲) همچنین مساوی است با مجموع کلمات بین دو بسم الله سوره ۲۷، و ۳۴۲ =۱۹x۱۸
5. اولین آیات معروفی که اول وحی شد (۵-۱:۹۶) شامل۱۹ کلمهاست.
6. این اولین وحی ۱۰ کلمهای، دارای ۷۶ حرف است۱۹x۴
7. سوره ۹۶ که از نظر ترتیب زمانی اولین سورهاست، دارای۱۹ آیهاست.
بخش اصلی نظریه را حروف مقطعه (پاراف قرآنی) تشکیل میدهند که به برخی از آنها در حقایق ساده اشاره نمودهاست:
· حرف مختلف عربی، ۱۴ «پاراف قرآنی» مختلف (مانند ا. ل. م، از ۲:۱) را تشکیل میدهند که در ابتدای ۲۹ سوره قرار دارند. مجموع این اعداد میشود۱۴+۱۴+۲۹=۵۷ یا ۱۹x۳.
· مجموع ۲۹ سورهای که «پارافهای قرآن» در آنها آمدهاست میشود:
۸۲۲=۶۸+۵۰+..........+۷+۳+۲، و ۸۲۲+۱۴ (۱۴ مجموعه پارافها) میشود ۸۳۶، یا ۱۹x۴۴.
· بین اولین سوره پاراف دار(۲) و آخرین سوره پاراف دار (۶۸)، ۳۸ سوره بدون پاراف وجود دارد۱۹x۳۸.
· بین اولین و آخرین سورههای پاراف دار۱۹ مجموعه پاراف دار و بدون پاراف وجود دارد.
همچنین در شمارش تعداد «ن» در سوره «قلم» برای آنکه به عدد ۱۳۳ مضربی از ۱۹ برسد، استدلال نمود که «ن والقلم و مایسطرون» ،کتابت رایج در قرآنها، باید به شکل «نون والقلم و مایسطرون» نوشته شود.۱۱
ادعای تحریف قرآن
رشاد در بسط نظریه خود، دو آیه پایانی سوره توبه (سوره بدون بسمالله) از قرآن را که با نظریهاش هماهنگ نبود، تحریف شده دانست. او مدعی بود که این دو آیه در ۹ جا تئوری کد ۱۹ وی را نقض میکند، و این آیهها ۱۹ سال پس از مرگ محمد توسط کاتبان در مدح محمد افزوده شده و این امر طبق اسنادی مورد مخالفت شدید علی بن ابیطالب (یکی از کاتبان) واقع شدهبود.۱۲۱۳ همچنین در یکی از این آیات، پیامبر اسلام به صراحت «رحیم» (یکی از اسماء خداوند) خوانده شدهاست.۱۴ خلیفه این دو آیه را جعلی نامید و آنها را از ویراستهای جدیدتر ترجمهٔ قرآن خود حذف کرد.
او ۷۱ رابطهٔ ریاضی برای اثبات این ادعا یافت. بعدها توسط دیگران روابط دیگری هم کشف شد.۱۵۱۶
ادعای رسالت و جعلی بودن احادیث و سنت (منابع غیر قرآنی)
رشاد خلیفه همچنین ادعای رسالت کرد و نام خود را از قرآن استخراج نمود. وی پس از بسط دادن نظریات خود اعلام نمود «اسم رسول میثاق خدا در قرآن از طریق ریاضی بعنوان رشاد خلیفه کد شدهاست و این واقعاً بهترین روش معرفی رسول خدا به دنیا، در عصر کامپیوتر است» و پس از آن استدلال نمود که «آشکار شدن معجزه قرآن بواسطه رشاد خلیفه، از نشانههای مهم رسالت او است»۱۷ خلیفه همچنین سنت و حدیث ، که پس از قرآن منبع اصلی مسلمانان هستند، را منابع جعلی نسبت داده شده به محمد و در تضاد با قرآن، دانست و کشف واقعیت این متون و آموزههای جعلی را نیز از وظایف رسالت خویش دانست.۱۸۱۹
این سبب شد که ادعاهای وی از سوی محافل مذهبی سنی و شیعه رد شده و نوشتههای او ممنوع اعلام شود.۲۰ [منابع بیشتری نیازست] ادعای محافل مذهبی هم از سوی تسلیم شدگان رد شد.
نقد نظریه رشاد
هرچند ادعای کشف رابطه ریاضی در قرآن، در ابتدا شادی مسلمانان و محافل علمی اسلامی را به همراه داشت، اما پس از آن و با مطرح شدن سایر ادعاهای بعدی رشاد خلیفه، محققین اسلامی شروع به نقد علمی نظریه رشاد و نظریات او نموده و یا ادعاهای وی را انکار کردند.
بنظر برخی از ایشان، تاکنون در احادیث از پیامبر اسلام یا امامان شیعه و سیره عملی آنها و یا در تفاسیر قبلی، قرآن را کتابی اسرارآمیز و معماگونه وصف ننمودهاند بلکه آن را کتابی روشن و پرمحتوی خواندهاند. همچنین در آثار متقدمین، هیچیک از بزرگان و علمایی چون خواجه نصیر یا شیخ بهایی نیز مـطالبی هرچند به صورت ضمنی و تلویحی در مورد تعداد حروف و کلمات قرآن و روابط ریاضی بـیـن آنـهـا نیامده بود. بنظر ایشان، رویه قرآن نیز بر همین اساس است، چراکه قرآن بعد از ذکر داستان آنها، اظهار تاسف میکند که چرا مردم به جای آنکه به پیام این قصه توجـه کنند، خود را مشغول مطالب حاشیهای نموده و بر سر تعداد اصحاب کهف باهم جدال میکنند. همینطور در مورد تعداد نگهبانان دوزخ، که استناد رشاد به همین آیهاست، در قرآن آمده: «تعدادشان رانوزده نـفر قرار دادیم»، نه بدان جهت که اسرار و رموزی در این عدد درنظر گرفتهایم، بلکه خود قرآن در آیه بعد میگوید، فقط به این مـنـظـور کـه چـون و چـرای کافران رابرانگیزیم و نیز ایمان مؤمنان را تقویت کرده بـاشیم
:: بازدید از این مطلب : 1774
|
امتیاز مطلب : 27
|
تعداد امتیازدهندگان : 7
|
مجموع امتیاز : 7